Mahalle Ölçeğinde Mekân Üzerinden İktidar Üretimi: Çukur Dizisindeki İktidar Temsillerinin Çözümlemeleri

Evren ÜLKERYILDIZ, Gaye TOPA ÇİFTÇİ

Abstract


Bu araştırmada Çukur dizisinde simüle edilen kentsel mekân örüntülerinin gayri resmi sosyal kontrol normları yaratarak kendi içinde alternatif bir otorite temsiliyeti sunduğu, bu durumun mekân üzerinden iktidar üretimiyle sonuçlandığı tartışılmaktadır.  Bu bağlamda araştırmadaki temel amaç; mekânsal nitelikler üzerinden şekillenen mahallelerdeki gayri resmi sosyal kontrolün nasıl sağlandığını, Çukur’da yaratılan mekân temsilleri üzerinden sorgulamaktır.  Çukur dizisinde simüle edilen kentsel mekân örüntüleri örneklem olarak ele alınmakta ve gayri resmi sosyal kontrol normlarının ‘yer’ olgusu üzerinden, alternatif bir otorite temsiliyetine nasıl dönüştüğü betimsel analiz yöntemiyle incelenmektedir.  Bu çalışma kapsamında Çukur dizisinin, ürettiği teritoryal (bölgesel) bilişin oluşturduğu mekân tabanlı iktidar simülasyonunun bileşenlerine dair bulgular (1) mekân – anlam ilişkisi (yer duyusu, yere duyulan aidiyet ve yer kimliği), (2) mekân – işgal (kendileme ve egemenlik) ilişkisi, (3) mekân – mahremiyet ilişkisi  perspektiflerinden irdelenerek ortaya koyulmaktadır.  Araştırmanın sonucunda iktidarı oluşturan sosyal kontrolün mekândan ayrı düşünülemeyeceği ve bu durumun mekân üzerinden iktidar üretimiyle sonuçlandığı gerçekliği üzerinde durulmaktadır.  Ayrıca araştırma neticesinde Çukur dizisinin temsil ettiği mekân kurgusunun, yüklendiği anlamlar bağlamında değerlendirildiğinde sosyal bir kimlik inşa süreci olduğunu ve yarattığı sosyal realitenin tesadüfi bir mekânsallık içermediğini söylemek mümkündür.

Anahtar Kelimeler: : Çukur, sosyal kontrol, mekânsal erk, yer, aidiyet, kimlik

Full Text:

PDF (Türkçe)


DOI: http://dx.doi.org/10.4305/metu.jfa.2022.1.6

Refbacks

  • There are currently no refbacks.