Anıtsal Yapıların Kullanım Sürecinde Değerlendirilmesine Yönelik Bir Model Önerisi

Esra YALDIZ, Nafia Gül ASATEKİN

Abstract


Geçmişten gelen kültürel değerleri yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak kaygısı ile sürdürülebilirliği sağlamak ve kültürel mirasın güvence altına alınması, koruma olgusu olarak tanımlanmaktadır. Koruma kapsamında ele alınan ve ortak yaşanmışlığın mekansal izleri olarak tanımlanan anıtsal yapıların korunması  ve değerlendirilmeleri için yeniden kullanımları önem taşımaktadır. Anıtsal yapıların yeniden kullanımı, sürdürülebilirlik anlayışının temelini oluşturmakta ve yeni işlev, yapının sürdürülebilirliğini sağlamada bir girdi olmaktadır. Sürdürülebilir koruma ilkelerine göre anıtsal yapıların çağdaş kullanımlara adapte edilmesi işlev-yapı-çevre ilişkilerine bağlıdır. Yaşanabilirliğin yada sürdürülebilirliğin sağlanması için “kullanılabilirlik” ön şart olmaktadır. Bu da kullanım sürecinin koruma uygulamaları öncesinde değerlendirmesi ve müdahaleleri yönlendirmesi ile sağlanabilmektedir. Kullanım sürecinin değerlendirilmesinde kullanılabilirlik ve yaşanabilirlik düzeyinin belirlenmesi en önemli noktadır. Kullanılabilirlik ve yaşanabilirlik düzeyinin belirlenmesinde anıtsal yapının fiziksel ve mekansal özelliklerini korumak ve yaşatmak önemli bir girdi olarak karşımıza çıkmaktadır. Yaşatarak korumanın sürdürülebilir olması için yapının yeni kullanıcılarının ve işlevinin gereksinimlerine optimum düzeyde cevap verebiliyor olması; yeni işlev-anıtsal yapı adaptasyonunun sağlanması gerekmektedir. Yeni işlev- anıtsal yapı adaptasyon düzeyinin belirlenebilmesi için; yeni işlevin mekânsal ve eylemsel gerekliliklerinin saptanması ve anıtsal bir yapıdaki mevcut mekânların yeni gereksinimlere cevap verme düzeylerinin araştırılması, yapının yeni kullanıcılarının memnuniyet derecelerinin tespit edilmesi gerekmektedir.

Bu bağlamda çalışmada; kullanıcı ihtiyaçlarının belirlediği performans standardı ile mevcut durumun karşılaştırılması olarak tanımlanan “Kullanım Sürecinde Değerlendirme (Post occupancy Evaluation- POE)” yaklaşımı ile dün-bugün ve yarını kapsayacak şekilde “yaşatmak” olarak tanımlanan koruma eyleminin bir araya getirilerek, özgün işlevini yitiren anıtsal yapıların yeniden kullanımında, mevcut mekan/mekanların adaptasyon düzeyinin saptanmasında kullanılabilecek, nesnel verilere ve araştırma yöntemlerine dayalı  “Anıtsal Yapıların Kullanım Sürecinde Değerlendirilmesine Yönelik Bir Model”  geliştirilmiştir.


Full Text:

PDF (Türkçe)


DOI: http://dx.doi.org/10.4305/metu.jfa.2016.2.13

Refbacks

  • There are currently no refbacks.